متن،موضوع،درس،خلاقیت

فعالیت معلم

فعالیت دانش آموز

معلم : سه لیوان مختلف از لحاظ اندازه را به دانش آموزان نشان داده ودر آن آب می ریزد.

معلم: بچه ها آیا در این سه لیوان فقط آب ریخته شده است.

معلم: حالا آزمایش می کنیم .

درپایه چهارم با بعضی از خاصیت های ماده آشنا شدید مثل..........

معلم: آیا همه یک نوع ماده بودند.

معلم: آیا می توانیم ، حجم این مواد را اندازه بگیریم .

معلم: دراین زمان ،  ایفای نقش فراگیران را به خاطر آنان می آورد.

معلم: بچه ها اندازه های دور را با ...............

معلم : جرم اجسام و مساحت زمین های کشاورزی را با ..............

معلم: در این موقع معلم مکعبی توخالی را هر بهد ان پنج سانتی متر در اختیار فراگیران قرار می دهد با مکعب های کوچک تر ی با ابعاد دونیم سانتی متر تا با آنان مکعب توخالی را پر کنند.

معلم: بچه ها ، گنجایش مکعب بزرگ چند مکعب کوچک بود

معلم: آفرین

معلم: بچه ها ، برای محاسبه گنجایش لیوان ها ویا مایعات چه راه حلی را پیشنهاد می کنید.

معلم: آفرین ، پس برای محاسبه گنجایش مایعات باید واحدی.........

معلم: در این هنگام مربع هایی را به ابعاد ده سانتی متر را در اختیار فراگیران قرار می دهد.

معلم: بچه ها ، این مربع ها را به هم بچسبانید وبا آن مکعب بسازید. وبعد با خط کش هر بعد آن را اندازن بگیرید.

معلم: بچه ها اندازه گرفتید

معلم: حالا حجم آن را حساب کنید

معلم: حساب کردید ، آفرین

معلم: بله ، یعنی گنجایش این مکعب هزار سانتی متر مکعب است

معلم: هزار سانتی متر مکعب یعنی یک .........

معلم: بچه ها هنگامی که ما این مکعب را از آب یا نفت یا .. .. پر کنیم یعنی............

معلم: بچه ها آب چیست

معلم: بچه ها ، به نظر شما از چه ساخته شده است .

معلم : آفرین ، حالا در گروه خود یک حبه قند را تا می توانید خرد کنید.

معلم: ریز کردید ، تا کجا می توانید ادامه دهید ، آیا ریز تر می شود.

معلم: آفرین، ریزتر می شود ولی باید با ..................دید.

معلم : خوب بچه ها به این ذرات ریز می گویند

معلم : بچه ها چرا مواد مختلفی داریم وبا همدیگر متفاوت هستند مثل این مواد این جا

معلم: افرین درست گفتید ، چون مولکول هایشان متفاوتند

فعالیت : ایفای نقش (نمایش خلاق)

دانش آموزانی که نمایش می دهند ،بیرون می آیند .یکی به عنوان تعمیر کار ماشین (تعویض روغن) ودیگری به عنوان راننده ماشین

می کند ویک سطل را بر می دارد وبا آن می خواهد درماشین روغن بریزد .راننده به او می گوید با چه چیزی روغن می ریزید با آن که

می کنید واز کجا می دانید ماشین من چقدر روغن لازم دارد وچه قدر

دیگری بیرون رفته وبعد از مکث کوتاهی وارد شده ،راننده وتعمیر کار از او سوال می کنند او نیز می گوید این طور نمی شود باید یک

باشد وهم هزینه روغن معلوم شود.

معلم: بچه ها شما چه فکر می کنید ،آیا نباید یک پیمانه داشت

معلم: بچه ها این پیمانه باید چگونه باشد ،اندازه آن چه قدر است.

معلم: مقواهای که از قبل آما ده کرده است به ابعاد ده در ده وارتفاع ده سانتی متر مکعب در اختیار فراگیران قرار می دهد تا آن را بسلزند.

معلم : بچه ها آن را ساختید

معلم: بچه ها حالا حجم آن را حساب کنید 

معلم: افرین درست حساب کردید ، همچنان که در بازی بچه ها دیدید باید با یک پیمانه در ماشین روغن ریخت این همان پیمانه است یعنی باید به همین اندازه باشد.

معلم: خوب بچه ها باید واحد اندازه گیری روغن ونفت وبنزین باید چه باشد

معلم: افرین برای همین در تعمیر گاه ها ومراکز فروش پیمانه های یک لیتری ودو لیتری وپنج لیتری وده لیتری وجود دارد.

معلم : برای دانش آموزان یک نوار روشن می کند وبعد می گوید بچه ها چرا این صدا را می شنوییم.

معلم: بچه ها چرا بو ی عطر وبعضی اجسام دیگر را می توانیم به راحتی حس کنیم

معلم: آیا هر چیزی که مولکول داشته باشد بوی آن می آیید

معلم: پس چرا می توانیم بوی بعضی از اجسام را می توانیم استشمام کنیم

فعالیت عملی: کارت هایی که از قبل تهیه گردیده وبر روی آن سوالاتی

ها قرار می دهیم تا آن را انجام دهند .گروه برنده تشویق می گردد.

معلم: بچه ها برای اندازه گیری گنجایش ظرف های کوچک مثل شیشه های دارو نوشابه ومایعات کم که از یک لیتر کمتر است چه کار می کنند

معلم: دراین هنگام ،وسایلی مختلفی که از قبل آماده کرده ایم دراختیار فراگیران قرار می دهیم مانند شیشه های دارو وشیشه های نوشابه وشیشه هاش شیر نوزاد وسرنگ

معلم: پس ما برای اندازه گیری گنجایش ظرف های کوچک از واحدی به نام....................

معلم: بچه ها فکر می کنید یک سی سی چه مقدار آب باشد

معلم: مکعبی را که از قبل آماده کرده است دراختیار فراگیران قرار می دهد ومی گوید این مکعب را ببینید ، آن را اندازه می گیریم

معلم: بچه ها اندازه آن چند شد

معلم: پس یک سی سی یعنی مکعبی توخالی که هر بعد آن یک سانتی متر مکعب است

معلم: بچه ها یک سانتی متر یعنی چند میلی متر

معلم: پس یعنی حجم ان می شود

معلم: یعنی ، یک سانتی متر مکعب یا یک سی سی

معلم: بچه ها ما تا حالا چندین ماده را بررسی کردیم ، چه حالت هایی داشتند

معلم: حالا بگویید نحوه ی قرار گرفتن مولکول ها دراین سه حالت چگونه است

معلم: چهار دانش آموز را بیرون می آورد

معلم: مثل یک مکعب بایستید ودستهایتان را قفل کنید

معلم: این دانش آموزان یک مکعب شدند ، می خواهید ابعاد آن را اندازه بگیریم

معلم: با کمک فراگیران طول وعرض وارتفاع آنان را اندازه می گیرد

معلم: این مکعب چه حالتی از ماده را نشان می دهد

معلم: فرمان حرکت می دهد ولی بچه ها نمی توانند حرکت کنند

معلم: حالا مثل زنجیر دست های یک دیگر را بگیرید ، بچه ها بگویید چه حالتی از ماده است

معلم: آیا می توانند آزادانه حرکت کنند

معلم: حالا بچه ها دست های خود را رها کنید وحرکت کنید،چه حالتی از ماده را نشان می دهد

معلم: آفرین پس گازها می توانند آزادانه حرکت کنند

فعالیت دانش آموزی

معلم: قبض های آب را در اختیار فراگیران قرار می دهد تا آن را مورد رسیدگی قرار دهند

معلم: بچه ها به این قبض ها خوب نگاه کنید درآن چه چیزی را می بینید

معلم: متر مکعب یعنی چه ، در تمرین انجام دادید

معلم: یک متر باشد یعنی چه

معلم: که می شود چه قدر گنجایش

معلم: افرین خوب فهمیدید

معلم: حالا حساب کنید صد متر مکعب آب چند لیتر می شود

معلم: بچه در این جا مسئله صرفه جویی معلوم می شود واهمیت آن چه قدر زیاد است

معلم: بچه ها یاد گرفتیم که یک سی سی ، یعنی گنجایش

معلم: حالا حدس بزنید یک سی سی آب چه قدر آب می شود

معلم: بچه ها برای این که به نتیجه برسیم آزمایش وتحقیق می کنیم

معلم: سرنگ ها را در اختیار گروه ها قرار می دهیم تا بوسیله آن یک سی سی آب را بردارند وبعد در قطره چکان بریزند

معلم: از قطره چکان قطره قطره آب می ریزیم وآن را می شماریم وبه دانش آموزان نیز می گوییم که این کار را بکنند

معلم: بچه ها از قطره چکان چه چیزی خارج شد

معلم: آب چند حرف است

معلم: آب از چی خارج شد

معلم: قطره چکان چند حرف دارد

معلم: افرین بچه همان طور که کلمه ها از حرف هایی تشکیل شده اند ،مولکول ها نیز از ذرات کوچکتری به نام

معلم: بچه ها دست های خود را مشت کرده ودرکنار صورت خود قرار دهید

معلم: بچه ها دست های مشت کرده چه فرقی با هم دارند

معلم: آیا هر دودست یک نوعند

معلم: آفرین ماده هایی که مولکول های آن یک نوع باشند 

معلم: حالا بچه ها با دست راست خود بینی خود را بگیرید

معلم:آیا دست وبینی یک نوعند وبا همدیگر هیچ فرقی ندارند

معلم: آفرین ،هر گاه ماده ای از دو نوع اتم مختلف ساخته شده باشد به آن.............

معلم: بچه ها دردست من چه چیزی قرار دارد

معلم: آبعنصر است یا ترکیب

در این موقع می توان مدل مولکول های آب را نشان داد

معلم: این لیوان از چه چیزی ساخته شده است

معلم: شیشه یک نوع......

معلم: چرا ترکیب است

جمع بندی ونتیجه گیری:

معلم:اشاره به کلاس ، بچه ها اگر طول وعرض وارتفاع این کلاس را بگیریم ،این کلاس.........

معلم: آیا می توانیم حجم آن را بدست آوریم

معلم: بچه ها در ودیوار این کلاس یک...

معلم: ماده از چه چیزی ساخته شده است

معلم: آیا در کلاس ما حالت های مختلف وجود دارد

معلم: بچه ها برای اندازه گیری مایعات ویا گنجایش ظرف ها از چی استفاده می کنیم

معلم: داروها وشربت ها ونوشابه های کوچک را با چه واحدی اندازه می گیرند

معلم: چرا بعضی مواقع بوی اجسام را حس می کنیم

معلم: چرا بعضی مواقعد بوی دارو ها را حس می کنیم

معلم: بچه ها آب عنصر است یا ترکیب

معلم: متر مکعب یعنی چه

معلم: پس ما می توانیم آب مصرفی خود را به لیتر حساب کنیم

دانش آموز: آب

دانش آموز: بله

دانش اموز: حجم،رنگ، مزه

دانش آموز: خیر، بوسیله بو که یکی از خاصیت های ماده است معلوم می شود که سرکه وآب وگلاب درلیوان ها وجود دارد.

دانش آموز: بدونه یک پیمانه خیر

دانش آموز: یاد آوری نقش فروشنده وخریدار

دانش آموزان: به صورت گروهی مشورت می کنند.

دانش آموز: کیلومتر

دانش آموز: کیلوگرم وهکتار اندازه می گیریم.

دانش آموز: با پیمانه مخصوص

دانش آموز: از پیمانه استفاده می کنیم.

دانش آموز: بله اندازه می گیریم.

دانش آموز: هر بعد آن 10سانتی متر شد

دانش آموز: یک لیتر

دانش آموز: یعنی یک لیتر از آن ماده داریم

دانش آموز: ماده

دانش آموز: از دانه های بسیار ریز

دانش آموز: بله

دانش آموز: بله ریزتر می شود ولی ما تا این حد می توانیم

مثل یک ماشین وارد تعمیر گاه شده وبعد از سلام واحول پرسی به تعمیر کار می گوید که روغن ماشین را عوض کند ، تعمیر کار اطاعت

نمی شود ، تعمیر کار چرا نمی شود .پول وهزینه آن را چگونه حساب

روغن لازم دارد .جروبحث بالا می گیرد دراین موقع دانش آموز

پیمانه داشت که هم ماشین خراب نشود وبه اندازه کافی روغن داشته

دانش آموز: چرا باید یک پیمانه مشخص داشت

دانش آموز: بله ساختیم

دانش آموز: اندازه گرفتیم ، هر بعد آن ده سانتی متر است

دانش آموز: حساب کردیم هزار سانتی متر مکعب شد

دانش آموز: لیتر

دانش آموز: زیرا مولکول های صدا در هوا حرکت می کنند

دانش آموز: چون مولکول های این گونه اجسام حرکت می کنند

دانش آموز: خیر میز مولکول دارد ولی بوی آن نمی آید.

دانش آموز: چون مولکول این گونه اجسام می توانند آزادانه حرکت کنند واز جایی به جای دیگر بروند

دررابطه با حجم مکعب هایی با ابعاد صد  نوشته شده دراختیار گروه

دانش آموز: بعد از کمی فکر نمی دانیم ، دانش آموزی از گوشه ،آقا معلم سی سی

دانش آموز: با استفاده از لیستی که دراختیار آنان قرار گرفته ،به ترتیب درگروه خود ،گنجایش هر وسیله را یادداشت می کنند

دانش آموز: سی سی

دانش آموز: یک قطره ،دو قطره، سه قطره ..........

دانش آموز: با کمک معلم با خط کش ابعاد آن را که یک سانتی متر است اندازه می گیرد.

دانش آموز: یک سانتی متر هر بعد آن

دانش آموز: ده میلی متر

دانش آموز: هزار میلی متر

دانش آموز: جامد مثل مکعب توخالی مایع مثل آب گاز مثل عطر

دانش آموز: مشورت وبحث گروهی می کنند

دانش آموز: سر گروه ها بیرون می آیند

دانش آموز: مثل مکعب ایستاده ودست هایشان را قفل می کنند.

دانش آموز: بله

دانش آموز: یک مکعب توخالی که هر بعد آن یک متر شد

دانش آموز: جامد که مولکول های آن به هم متصل شده اند وتوانایی جابه جایی را ندارند وحرکت ندارند

دانش آموز: مولکول های مواد جامد حرکت نمی کنند

دانش آموز: مولکول مایعی که در جای خود سر می خورد

دانش آموز: خیر فقط در جای خود سر می خورند

دانش آموزحالت گاز را

دانش آموز: حرکت کنند واز جایی به جای دیگر بروند

دانش آموز: متر مکعب

دانش آموز: یعنی صد لیتر

دانش آموز: یعنی مکعبی توخالی که هر بعد آن یک متر باشد

دانش آموز: یعنی هر بعد آن صد سانتی متر مکعب باشد

دانش آموز: یک میلیون سانتی متر مکعب که تقسیم بر هزار می شود هزار لیتر چون هر لیتر هزار سانتی متر مکعب است

دانش آموز : صد هزار لیتر

دانش آموز: مکعبی توخالی به ابعاد یک سانتی متر مکعب

دانش آموز : یک قطره ،دوقطره ، پنج قطره........

دانش آموز: چگونه.............

دانش آموز: به قطره چکان نگاه می کند و یک سی سی است

دانش آموز: قطره ها را می شمارند ویاد می گیرند چه مقدارآب است یک سی سی

دانش آموز: آب

دانش آموز: دوحرف

دانش آموز: قطره چکان

دانش آموز: هشت حرف

دانش آموز: اتم ساخته شده است

دانش آموز: این کار را انجام می دهد

دانش آموز: هیچ فرقی با هم ندارند

دانش آموز: بله آن ها هردو از یک جنس ویک نوعند

دانش آموز: عنصر می گویند

دانش آموز: این کار را می کنند

دانش آموز: با همدیگر متفاوتند وفرق های زیادی دارندواز یک نوع نیستند

دانش آموز: ترکیب می گویند

دانش آموز: آب

دانش آموز: ترکیب

دانش آموز: شیشه

دانش آموز: ترکیب است

دانش آموز: چون از دو یا چند اتم مختلف ساخته شده است

دانش آموز: مکعب مستطیل است

دانش آموز: بله طول وعرض و ارتفاع را در هم ضرب می کنیم

دانش آموز: ماده است

دانش آموز: مولکول

دانش اموز: سه حالت مایع ،جامد، گاز

دانش آموز: لیتر

دانش آموز: سی سی

دانش آموز: چون مولکول آن حرکت می کند

دانش اموز: چون مولکول آن ها حرکت می کند

دانش آموز: ترکیب است چون از دو یا چند نوع اتم ساخته شده است

دانش آموز: یعنی مکعبی توخالی به ابعاد یک متر

دانش آموز: بله می دانیم یک متر یعنی هزار لیتر

در این جا می توانیم تلفیق دروس ریاضی وعلوم را با فارسی بیشتر کنیم .وبه دانش آموزان بگوییم حاضرید با همدیگر سفری انجام دهیم به درون ماده ها ، پس بیایید وچشمان خود را ببندید.دراین هنگام چشمان خود را می بندیم وبه درون آب رودخانه می رویم.آه چه قدر خنک است اکسیژن ها را وصل کنید تا بتوانیم نفس بکشیم ، بچه ها ببنید آب از چه ساخته شده است ،مولکول ها را می بینید چه قدر زیبا هستند .نگاه کنید دو نوع اتم دارد هریک به رنگی .بله درست است دو مولکول ئیدروژن ویک مولکول اکسیژن ، واحد اندازه گیری این مایع آب چیست بله درست است لیتر ،مولکول ها را می بینید چرا نمی توانند با ما بیایند بله درست است مثل زنجیر به هم وصلند می بینید بچه ها نگاه کنید ،سرسر ه بازی می کنند وروی هم سر می خورند ومی لرزند. این سنگ های کف رودخانه را نگاه کنید می خواهید وارد شویم ،وارد شوید کپسول های اکسیژن را بردارید .مولکول ها را نگاه کنید چه قدر زیبا به سختی می توانیم راه برویم ، بله به هم وصلند وبه شدت همدیگر را می ربایند ونمی توانند حرکت کنند والی آخر ادامه می دهیم ............

فعالیت های تکمیلی

فعالیت های تکمیلی

6) جمع بندی ونتیجه گیری :

دراین قسمت بوسیله پرسش وپاسخ های مناسب از دانش آموزان مطالب درس های ریاضی وعلوم را هم زمان یاد آوری وجمع بند ی می کنیم.

7)ارزشیابی تکوینی(مرحله ای)

یک سی سی یعنی چه ودر کجا کاربرد دارد؟

یک متر مکعب یعنی چند لیتر ؟

یک سی سی یعنی چه؟

یک لیتر چند سانتی متر مکعب است؟

ماده چند حالت دارد وچرا بوی بعضی اجسام را احساس می کنیم

8) تعیین تکلیف:

1-شناسنامه کتاب داستانی را که خوانده اید ،بنویسید وازمفهوم آن به دلخواه نقاشی بکشید؟

2- سرگذشت مواد جامد ،مایع، وگاز را بنویسید؟

3-مراحل تبدیل مایعات به گاز را درطبیعت بنویسید؟

9) تعین موضوع جلسه آینده :

جلسه ی آینده در رابطه با تغییرات مواد وچگونگی تغییرات آن وانواع تغییرات ونیم ساز یک زاویه وراه های رسم آن با همدیگر بحث وگقتگو می کنیم.

بررسی تکالیف تعیین شده وارزشیابی آن وتشویق کسانی که به نحو احسن کار خویش را انجام داده اند.

10) مبانی نظری:

الف مکتب شناخت گرا:

مکتب مشاهده اجتماعی :

مکتب شناخت گرا ، درپی یافتن این مسائل است که چگونه می توانیم دانش واطلاعات ومعلومات خود را گسترش دهیم.وچگونه ایده ها ونوآوری ها وافکار خود را گسترده وگسترش وسازمان دهی کنیم .نظریه های شناخت گرایی بیانگر این واقعیت می باشد که یاد دهنده ، عامل اصلی واساسی کسب اطلاعات است گروهی از روان شناسان معتقدند که همه توانمند ها یی مانند ادراک ،یادگیری، استدلال دریک نظام پیچیده ای سازمان یافته اند که آن را شناخت می نامند.

معتقدند که انسان می تواند معماهای زندگی را حل کند ومسائل روانی را پیش بینی نماید وبر تجربه های سنجیده وغیر مشهود خود بیافزاید وسازمان دهد.

در کل شناخت هم فرایند دانستن وهم محصول عمل به دانستن است.

ازنظریه های شناختی مهم می توان به نظریه های یادگیری گشتالت –نظریه شناخت شناسی تکوینی- نظریه یادگیری اکتشافی اشاره کرد.

باتوجه به این که در این سناریو دانش آموزان فعال می باشند وبه عقیده برونر یادگیری هنگامی حاصل می شود که ساختارهای معنادار با هم ارتباط یابند. وبهترین راه دست یابی به معلومات ، یادگیری فعال است که دراین سناریو بدان توجه شده وبرای رسیدن به اهداف از آن استفاده بهینه گردیده است.

زیرا در این سناریو ، تلفیقی ازدروس ریاضی وعلوم وفارسی است .دانش آموزان به یادگیری مفهومی وفعال هم از راه تجربه وهم از راه شناخت به یادگیری میرسد.

با توجه به نظریه گشتالت که نقش هیات کل وبینش رادر یادگیری دارای اهمیت ویژه می داند ، دراین سناریو نیز سعی شده است از کل به جز برسیم یک رویکرد کلی درعلوم وریاضی ودر تلفیق با هم ودر درس فارسی به رویکرد جزئی تری خواهیم رسید.ونیز با توجه به نظریه یادگیری اکتشافی ،معلومات جدید با معلومات پیشین ، در ارتباط می باشد ، به این مهم نیز به نحو احسن توجه گردیده است .وساختارهای معنادار با هم ارتباط می یابند.